Ana Sayfa Teknoloji 28 Ekim 2020 4 Görüntüleme

Karantinadaki bilim: 9 yıl önce ‘virüsler nasıl daha bulaşıcı hale gelir’ araştırmasına izin verilmemiş

2011 yılında Nature ve Science mecmuaları, ölümcül bir kuş gribi olan H5N1’in mutasyona uğratılarak nasıl daha bulaşıcı hale getirileceğini anlatan bir araştırmayı yayınlamaya hazırlanıyordu.

Bu makaleler bilim insanlarının, misal bir mutasyonun zaten meydana gelirse tedavi bulmalarını kolaylaştırabilirdi. Lakin ABD hükümeti bu makalelerin teröristler tarafından silah imalinde kullanılabileceği görüşündeydi.

Biyogüvenlik için ABD Ulusal Bilim Tavsiye Şurası (NS ABB) ABD’de federal seviyede çalışan ve hükümetin bu şekil halkı tehlikeye atabilecek “iki gayeye yarayan” araştırmaların farkında olmasını sağlayan bir bilim insanı kümesi.

Mecmualar çalışmaları NS ABB’ye sundular, heyet da onlara ya ayrıntıları gizleyin ya da yayınlamayın karşılığını verdi.

Çalışmaların yayınlanmaması isteği sıra dışı bir şeydi. Sansür talebinin ise eşi gibisi görülmemişti. Hükümet, teröristlerin silah yapmada kullanmasını önlemek için riskli bilgilerin sır olarak tutulmasını istiyordu.

Bilim insanları ise rastgele bir risk anında karşılık vermek gayesiyle ortak çalışma yapılabilmesi için, bu dataların halkla paylaşılması görüşündeydi.

NS ABB muhakkak orta noktayı bulabilmiş değil çünkü “her yapılanı bilmeliyiz” sisteminde uzlaşmaya varılamayınca makalelerin biriyle ilgili tavrını 180 derece değiştirdi ve ikinci makalenin kesimlerinin yayınlanmasını teşvik ediyor.

Güvenlik ile özgür bilim ortasındaki çaba giderek kızışıyor. Kamu fonlarından yararlanan bilim adamları (ki bu, bilim adamlarının birçoklarını kapsıyor) bulgularına çok zımnî damgası vurulmasıyla giderek daha sık karşılaşıyorlar.

Evvelce araştırmalar bir tek ulusal güvenlikle ilişkili bir ajans, örneğin her yıl bulaşıcı hastalık araştırmasına milyonlar döken Savunma Bakanlığı tarafından finanse ediliyorsa kapalı kabul edilirdi.

Lakin şu anda 50 farklı saklılık derecesi olduğundan, rastgele bir haberalma teşkilatı gelip araştırmacıların elini kolunu bağlayabiliyor. Bu yalnızca bilimi kısıtlamakla kalmıyor, güvenliği de tehlikeye atıyor.

Tabiatın yaydığı virüsler, teröristlerin yaydığı virüslerden kat be kat daha büyük bir tehdit ve dataların paylaşılması iki cins virüsle de savaşmak için çok kıymetli.

Bilginin paylaşımı viroloji alanını daha şimdiden değiştirmeye başladı bile. Bu alan, tek bir varsayımın test edildiği hipotez temelli araştırmadan giderek uzaklaşıyor ve sistem asıllı araştırmaya, yani tüm mevcut bilgide özel yapılar arayan bir yapıya bürünüyor.

Hayvandan beşere bulaşabilecek hastalıkları (HIV, SARS ve H5N1 gibi) çabucak tanımak için milletlerarası örnekler ve havuz bilgi tabanları gerekiyor.

San Fransisco’daki Kaliforniya Üniversitesi Viral Teşhis ve Keşif Merkezi’nin yöneticisi olan Charles Chiu, H5N1 üzere felaket potansiyeli taşıyan virüslerin doğal olarak her 10 yılda bir uzunluk gösterdiğini söylüyor: “Bu bir saatli bomba.”

Memleketler arası işbirliği ve 100 milyon dolar yatırımla sistem, dünya üzerinde hayvandan beşere geçme riski olan tüm hastalıkları saptayabilir. 100 milyar dolar harcanırsa bu enfeksiyonların yüzde 90’ının özellikleri belirlenebilir.

Tehlike ister doğal olsun, ister insan elinden çıkma. Chiu, “Yeteri kadar paranız ve araştırmacınız varsa tehlikelerin önünü alırsınız” diyor. 

Kaynak: Popular Science 

Cumhuriyet

Etiketler:
iletişim : live:.cid.e85adaa203246898
en iyi casino siteleri en iyi casino siteleri slot siteleri beylikdüzü escort kocaeli escort bursa escort
hack forum gaziantep escort gaziantep escort bedava hesaplar